Avatar
books.io.vn
📅 16/3/2026
← Quay lại Bảng tin

Chiến Tranh Trung Đông 2026: Giá Dầu Bùng Nổ Và Cơn Ác Mộng Của Ngành Hàng...

Video:

Sự sụp đổ của trật tự năng lượng: Cuộc xung đột Trung Đông 2026 và bóng đen khủng hoảng bao trùm ngành hàng không toàn cầu

Cuộc xung đột bùng phát tại Trung Đông vào ngày 28 tháng 2 năm 2026 đã đánh dấu một chương mới đầy đen tối trong lịch sử địa chính trị hiện đại. Sự kiện này, được kích hoạt bởi chiến dịch quân sự phối hợp mang mật danh Operation Epic Fury của Hoa Kỳ và Israel, không chỉ là một cuộc đối đầu quân sự thông thường mà còn là một cú sốc mang tính hệ thống đối với nền kinh tế thế giới. Khi giới lãnh đạo tối cao của Iran bị tiêu diệt trong những giờ đầu tiên của cuộc tập kích, một chuỗi phản ứng dây chuyền đã được kích hoạt, dẫn đến sự tê liệt của các tuyến hàng hải chiến lược, sự biến động không thể kiểm soát của giá dầu và đặc biệt là sự đứng trước bờ vực sụp đổ của ngành hàng không dân dụng, đặc biệt là tại khu vực châu Á. Tính đến thứ sáu, ngày 13 tháng 3 năm 2026, thế giới đang chứng kiến một thực tại hỗn loạn nơi các hãng hàng không phải đối mặt với lựa chọn nghiệt ngã: tiếp tục bay trong thua lỗ hoặc đình chỉ hoàn toàn hoạt động để bảo toàn nguồn lực tài chính đang cạn kiệt.

Chiến dịch Operation Epic Fury và sự sụp đổ của trật tự cũ

Nguồn gốc của cuộc xung đột năm 2026 bắt nguồn từ những căng thẳng tích tụ trong nhiều năm liên quan đến chương trình hạt nhân của Iran và tầm ảnh hưởng quân sự của quốc gia này tại khu vực. Sau khi các nỗ lực đàm phán lại Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện (JCPOA) thất bại vào cuối năm 2025 và đầu năm 2026, Hoa Kỳ và Israel đã chuyển dịch từ chiến lược răn đe sang tấn công trực diện. Chiến dịch Operation Epic Fury được thiết kế như một đòn "tấn công chặt đầu" (decapitation strike) nhằm phá hủy cốt lõi của chế độ Tehran.

Diễn biến tập kích và những giờ đầu kinh hoàng

Vào sáng sớm ngày 28 tháng 2 năm 2026, lực lượng liên quân đã thực hiện gần 900 đợt không kích chỉ trong vòng 12 giờ đầu tiên. Các mục tiêu không chỉ giới hạn ở cơ sở hạ tầng quân sự, hệ thống phòng không hay kho tên lửa đạn đạo mà còn tập trung vào giới lãnh đạo cấp cao của Iran. Một trong những diễn biến chấn động nhất là việc sử dụng tên lửa Blue Sparrow, loại vũ khí có khả năng bay vào không gian cận vệ tinh trước khi lao xuống mục tiêu với tốc độ cực lớn, đánh trúng khu phức hợp của Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei tại Tehran. Sự kiện này đã giết chết vị giáo chủ 86 tuổi cùng hàng chục quan chức cấp cao khác ngay tại văn phòng của họ.

Bên cạnh những mục tiêu quân sự, cuộc tập kích cũng gây ra những tổn thất dân sự không thể bù đắp. Một tên lửa đã đánh trúng trường học dành cho nữ sinh nằm cạnh căn cứ hải quân ở Minab, gần Bandar Abbas, khiến khoảng 170 người thiệt mạng. Sự nhầm lẫn hoặc sai lệch trong mục tiêu này đã tạo nên một làn sóng phẫn nộ toàn cầu và làm gia tăng mức độ quyết liệt trong các hành động trả đũa sau đó của Iran và các lực lượng ủy nhiệm.

Sự hỗn loạn của ngày đầu tiên và phản ứng trả đũa

Iran đã phản ứng với một cường độ chưa từng có. Ngay sau đợt tấn công của liên quân, hàng trăm tên lửa đạn đạo và hàng ngàn máy bay không người lái (drone) đã được phóng đi từ lãnh thổ Iran nhắm vào các đại sứ quán Hoa Kỳ, các cơ sở quân sự và hạ tầng dầu mỏ khắp Trung Đông. Cuộc xung đột nhanh chóng lan rộng ra ngoài biên giới Iran và Israel, lôi kéo các quốc gia láng giềng vào vòng xoáy bạo lực. Lực lượng Hezbollah tại Lebanon, vốn đã giữ một lệnh ngừng bắn mong manh từ năm 2024, đã chính thức mở mặt trận phía Bắc nhắm vào Israel, dẫn đến các cuộc không kích nặng nề của Israel vào Beirut và các khu vực phía Nam Lebanon.

Thống kê thương vong sơ bộ (Tính đến tuần thứ hai của cuộc chiến)

Số lượng (Người)

Tổng số người thiệt mạng tại Iran, Lebanon và Israel

> 2.000

Trẻ em thiệt mạng hoặc bị thương (Theo UNICEF)

> 1.100

Người di cư và mất chỗ ở tại Lebanon

Hàng trăm ngàn

Hành khách và du khách bị mắc kẹt tại khu vực Trung Đông

Hàng trăm ngàn

Tân Lãnh tụ Tối cao và sự cứng rắn hóa chính trị tại Iran

Cái chết của Ali Khamenei đã tạo ra một khoảng trống quyền lực nguy hiểm. Trong những ngày đầu, Hội đồng Chuyên gia của Iran đã gặp khó khăn trong việc triệu tập để bầu chọn người kế vị do các tòa nhà chính phủ liên tục bị tấn công. Israel thậm chí đã phá hủy tòa nhà nơi Hội đồng dự kiến họp vào ngày 3 tháng 3 năm 2026 nhằm ngăn cản quá trình này. Tuy nhiên, dưới sức ép từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC), một quá trình lựa chọn nhanh chóng đã được thực hiện.

Sự trỗi dậy của Mojtaba Khamenei

Vào ngày 8 và 9 tháng 3 năm 2026, Mojtaba Khamenei, con trai của cố lãnh tụ Ali Khamenei, đã chính thức được bầu làm Lãnh tụ Tối cao thứ ba của Cộng hòa Hồi giáo. Mojtaba từ lâu đã được xem là nhân vật quyền lực đứng sau hậu trường, nhưng việc bổ nhiệm ông trong bối cảnh chiến tranh đã gửi đi một tín hiệu rõ ràng về việc Iran sẽ tiếp tục thực hiện chính sách cứng rắn đối với Mỹ và Israel.

Bất chấp những tuyên bố từ Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng Mojtaba là "không thể chấp nhận được" và mong muốn can thiệp vào quá trình kế vị, Tehran đã củng cố sự đoàn kết nội bộ quanh nhà lãnh đạo mới. Có những báo cáo cho rằng Mojtaba có thể đã bị thương trong cùng đợt không kích giết chết cha mình, nhưng các nguồn tin thân cận với chính quyền Iran khẳng định ông vẫn khỏe mạnh và đang trực tiếp điều hành các chiến dịch trả đũa. Dưới sự lãnh đạo của ông, Tehran đã thề sẽ biến Eo biển Hormuz thành một "nghĩa địa" cho các tàu chở dầu phương Tây, trực tiếp đe dọa đến huyết mạch năng lượng toàn cầu.

Cú sốc dầu mỏ: Eo biển Hormuz và sự tê liệt nguồn cung

Trung Đông, thường được gọi là "rốn dầu" của thế giới, một lần nữa trở thành trung tâm của một cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu có quy mô vượt xa những gì đã xảy ra trong quá khứ. Việc đóng cửa hoặc gián đoạn lưu thông qua Eo biển Hormuz – nơi vận chuyển 20% lượng dầu và khí đốt của thế giới – đã tạo ra một cú sốc lớn cho thị trường.

Biến động giá dầu và sự bất ổn của thị trường

Kể từ khi xung đột bùng phát, giá dầu thô đã tăng vọt một cách chóng mặt. Theo Reuters, giá dầu thô Brent có lúc đã tăng tới 29%, vượt ngưỡng 105 USD/thùng – mức cao nhất kể từ năm 2022. Sự gián đoạn trong việc vận chuyển dầu qua các tuyến đường biển quan trọng đã buộc các hãng vận tải phải tạm dừng hoạt động hoặc thực hiện những hành trình dài hơn quanh Mũi Hảo Vọng, làm tăng đáng kể chi phí vận hành và bảo hiểm.

Các nhà phân tích tại Deutsche Bank cảnh báo rằng nếu không có biện pháp giảm áp lực ngay lập tức, giá dầu có thể duy trì ở mức cao trong thời gian dài, dẫn đến tình trạng lạm phát đình trệ (stagflation) trên quy mô toàn cầu. Các quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu năng lượng, đặc biệt là ở châu Á và châu Âu, đang phải đối mặt với áp lực kinh tế khủng khiếp.

Dự báo giá dầu của các định chế tài chính (Tháng 3/2026)

Brent (USD/thùng)

WTI (USD/thùng)

Ghi chú

Goldman Sachs (Dự báo trung bình quý 2)

$77

$72

Đã điều chỉnh tăng do xung đột

BofA (Dự báo cao điểm tháng 3)

$80

$73

Có thể đạt mức cao hơn nếu Hormuz đóng cửa

Macquarie (Kịch bản cực đoan)

$150+

-

Nếu eo biển đóng cửa nhiều tuần

UBS (Dự báo phá hủy nhu cầu)

$120+

-

Mức giá có thể khiến kinh tế suy thoái

Phản ứng của cộng đồng quốc tế

Trước tình hình dầu mỏ bị gián đoạn, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đã quyết định giải phóng một lượng kỷ lục 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ chiến lược của các nước thành viên. Đây là nỗ lực lớn nhất trong lịch sử của tổ chức này nhằm bình ổn thị trường. Đồng thời, chính quyền Trump cũng tuyên bố sẽ xem xét tạm dừng Đạo luật Jones (Jones Act) để tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển nhiên liệu nội địa Mỹ, đồng thời điều động Hải quân để hộ tống các tàu chở dầu qua Eo biển Hormuz. Tuy nhiên, những biện pháp này vẫn chưa đủ để làm dịu đi nỗi lo sợ về một cuộc khủng hoảng năng lượng kéo dài.

Ngành hàng không châu Á: Cơn ác mộng từ giá nhiên liệu

Trong khi toàn bộ nền kinh tế thế giới đang run rẩy, ngành hàng không là lĩnh vực chịu tác động trực diện và nặng nề nhất. Nhiên liệu máy bay (Jet Fuel) hiện chiếm tới 20-25% tổng chi phí vận hành của một hãng hàng không, chỉ đứng sau chi phí nhân công. Khi giá dầu thô tăng 15-20%, giá nhiên liệu máy bay thường tăng với tốc độ nhanh hơn, thậm chí gấp đôi tại một số thị trường do sự khan hiếm nguồn cung và hạn chế trong năng lực lọc dầu.

Lời cảnh báo từ Vietnam Airlines và tình cảnh của các hãng bay Việt

Tại Việt Nam, sức ép từ giá dầu đã được cảm nhận rõ rệt. Trong cuộc họp do Cục Hàng không Việt Nam tổ chức vào ngày 9 tháng 3 năm 2026, ông Nguyễn Quang Trung, Phó tổng giám đốc Vietnam Airlines, đã đưa ra một con số gây sốc: nếu giá nhiên liệu tiến tới mức 200 USD/thùng, chi phí khai thác của hãng có thể tăng gấp đôi [User Query]. Trong kịch bản này, Vietnam Airlines sẽ rơi vào tình trạng "càng bay càng lỗ", buộc hãng phải tính đến phương án tạm dừng khai thác phần lớn đội tàu bay để cắt giảm thiệt hại [User Query].

Vấn đề của các hãng hàng không Việt Nam và Đông Nam Á nói chung nằm ở khả năng phòng ngừa rủi ro giá dầu (fuel hedging). Khác với các đối thủ lớn tại châu Âu hay Hoa Kỳ có các chương trình hedging phức tạp và dài hạn, nhiều hãng hàng không châu Á có mức độ bảo hiểm rủi ro thấp hơn, khiến họ cực kỳ dễ bị tổn thương trước những biến động đột ngột của thị trường. Điều này đặc biệt nguy hiểm khi các hãng đã bán trước vé với mức giá thấp từ nhiều tháng trước đó.

Cuộc di tản và sự tê liệt của các hành lang bay

Theo dữ liệu từ Cirium, hơn 40.000 chuyến bay đi và đến Trung Đông đã bị hủy bỏ kể từ khi xung đột bùng phát. Việc đóng cửa không phận Iran, Iraq và một phần lãnh thổ các quốc gia Gulf đã buộc các hãng hàng không phải thực hiện các lộ trình bay vòng vèo qua Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Oman. Việc bay vòng không chỉ làm tăng thời gian bay thêm nhiều giờ mà còn buộc máy bay phải mang theo nhiều nhiên liệu hơn, làm giảm tải trọng hành khách và hàng hóa, từ đó làm giảm hiệu quả kinh tế của mỗi chuyến bay.

Các phi công đang phải đối mặt với những thách thức vận hành chưa từng có. Bầu trời tại các hành lang an toàn còn lại trở nên cực kỳ tắc nghẽn, dẫn đến những sự chậm trễ dây chuyền trên toàn cầu. Trong một số trường hợp, các máy bay cạn kiệt nhiên liệu đã phải hạ cánh khẩn cấp xuống các sân bay chưa chuẩn bị sẵn sàng khi các trung tâm kiểm soát không lưu bị quá tải.

Phản ứng từ các hãng hàng không lớn trong khu vực

Các hãng hàng không lớn tại châu Á đã đồng loạt thông báo tăng giá vé và phụ phí nhiên liệu để đối phó với tình hình. Cathay Pacific đã tăng gấp đôi phụ phí nhiên liệu cho các chuyến bay dài từ giữa tháng 3. Air New Zealand, một trong những hãng hàng không uy tín nhất khu vực, đã phải hủy bỏ hàng ngàn chuyến bay và đình chỉ dự báo lợi nhuận cho năm tài chính 2026 do sự biến động quá lớn của thị trường năng lượng.

Hãng hàng không

Mức tăng giá vé/Phụ phí (Dự kiến tháng 3/2026)

Tác động vận hành

Cathay Pacific

Tăng gấp đôi phụ phí nhiên liệu lên mức HK$1.164 (~149 USD)

Tăng chuyến bay đến London/Zurich để đáp ứng nhu cầu bay vòng

Air India

Thêm phụ phí từ 399 Rupee đến 200 USD tùy chặng

Cân nhắc dừng bay một số tuyến không hiệu quả

Thai Airways

Tăng giá vé từ 10% đến 15%

Lo ngại nhu cầu du lịch đường dài sụt giảm

Air New Zealand

Tăng giá vé (mức chưa công bố)

Hủy 44.000 chuyến bay từ 16/3 đến 03/5

AirAsia

Tăng giá vé và phụ phí nhiên liệu tạm thời

Xem xét kịch bản ngừng hoạt động nếu giá dầu cao quá 3 tháng

Thị trường tài chính: Cổ phiếu hàng không lao dốc

Sự sụt giảm niềm tin của nhà đầu tư đã được phản ánh rõ rệt trên các sàn chứng khoán. Chỉ số chứng khoán của các hãng hàng không châu Á - Thái Bình Dương (BI Asia Pacific Airlines index) đã rơi xuống mức thấp nhất trong vòng 5 năm qua. Nhà đầu tư lo ngại rằng sự kết hợp giữa chi phí nhiên liệu tăng cao và sự sụt giảm nhu cầu đi lại sẽ tạo ra một "cơn bão hoàn hảo" tàn phá lợi nhuận của ngành.

Sự sụp đổ của các "ông lớn" và rủi ro phá sản của các hãng giá rẻ

Tại Hàn Quốc, cổ phiếu của Asiana Airlines đã chạm mức thấp nhất trong hơn 21 năm. Korean Air cũng ghi nhận mức giảm 8,6%, trong khi tại Hong Kong, Cathay Pacific giảm khoảng 5%. Tình hình tại châu Âu cũng không khả quan hơn khi các tập đoàn lớn như Air France-KLM và IAG (chủ sở hữu British Airways) giảm từ 2,5% đến 6% trong những phiên giao dịch đầu tháng 3.

Michael Linenberg, nhà phân tích tại Deutsche Bank, nhận định rằng các hãng hàng không có tình hình tài chính yếu nhất đang đối mặt với nguy cơ dừng khai thác hoàn toàn. Đặc biệt, các hãng hàng không giá rẻ (LCC) ở Đông Nam Á với biên lợi nhuận mỏng và lượng tiền mặt dự trữ hạn chế đang đứng trước rủi ro phá sản nếu cuộc xung đột kéo dài quá ba tháng. Sự kiện ANA Holdings thông báo đóng cửa thương hiệu giá rẻ AirJapan vào cuối tháng 3 năm 2026 là một minh chứng rõ nét cho sự sàng lọc khắc nghiệt này.

Ngoại lệ và chiến lược phòng thủ

Mặc dù bức tranh chung là ảm đạm, vẫn có những điểm sáng hiếm hoi. Lufthansa, hãng hàng không quốc gia Đức, cho biết họ có "lợi thế tương đối" nhờ vào chiến lược hedging nhiên liệu tốt và sự đa dạng hóa trong hoạt động vận tải hàng hóa (cargo). Khi các tuyến đường biển bị gián đoạn, nhu cầu vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không tăng vọt, giúp bù đắp phần nào chi phí nhiên liệu cho các hãng có đội tàu bay vận tải mạnh. Lufthansa thậm chí còn dự định tăng công suất đến châu Á để chiếm lĩnh thị phần từ các hãng hàng không Trung Đông vốn đang bị tê liệt do chiến sự.

Tác động xã hội và hệ lụy đối với ngành du lịch toàn cầu

Cuộc xung đột tại Trung Đông đã tạo ra một hiệu ứng lan tỏa (ripple effect) đến mọi ngóc ngách của đời sống xã hội. Không chỉ là giá vé máy bay, giá tour du lịch và các dịch vụ đi kèm cũng đang tăng chóng mặt.

Du khách và sự thay đổi hành vi tiêu dùng

Tại Việt Nam, các doanh nghiệp lữ hành đang lo lắng khi giá tour dự kiến sẽ tăng từ 10% đến 15% do phụ phí hàng không và phí vận chuyển nội địa. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng nhu cầu du lịch sẽ giảm mạnh, đặc biệt là đối với đối tượng khách du lịch nghỉ dưỡng vốn rất nhạy cảm về giá. Bà Lorraine Tan từ Morningstar cho rằng mức giá quá cao sẽ buộc các doanh nghiệp phải cắt giảm tối đa các chuyến công tác không thực sự cần thiết, làm trầm trọng thêm sự sụt giảm nhu cầu của ngành.

Sự bất ổn địa chính trị cũng làm thay đổi "bản đồ" du lịch thế giới. Các điểm đến tại Trung Đông như Dubai hay Abu Dhabi, vốn là những trung tâm du lịch xa xỉ, nay đang chứng kiến sự sụt giảm dòng khách chưa từng có. Ngược lại, những thành phố được coi là an toàn hơn như Hà Nội và TP HCM (vừa lọt vào top 50 thành phố tốt nhất thế giới năm 2026 theo Time Out) có thể trở thành những điểm đến thay thế, dù chi phí đi lại đến đây cũng không hề rẻ trong bối cảnh hiện tại [User Query].

### Khủng hoảng nhân đạo và trẻ em trong vùng chiến sự

Ngoài những thiệt hại về kinh tế, con số thương vong về người là một lời nhắc nhở đau xót về cái giá của chiến tranh. UNICEF đã cảnh báo về một tình trạng "thảm khốc" đối với hàng triệu trẻ em tại Trung Đông. Hơn 1.100 trẻ em đã thiệt mạng hoặc bị thương kể từ ngày 28 tháng 2, phần lớn tại Iran và Lebanon. Hàng triệu trẻ em khác bị gián đoạn việc học hành và phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt thực phẩm, thuốc men do chuỗi cung ứng bị đứt gãy.

Sự sụt giảm nguồn thu từ du lịch tại Trung Đông, ước tính mất gần 600 triệu USD mỗi ngày, cũng làm suy yếu khả năng của các chính phủ trong việc cung cấp các dịch vụ xã hội cơ bản và cứu trợ nhân đạo cho những người bị ảnh hưởng bởi cuộc chiến [User Query].

Kết luận và triển vọng tương lai

Thế giới vào trung tuần tháng 3 năm 2026 đang đứng trước một ngã ba đường đầy bất trắc. Cuộc xung đột Trung Đông không còn là một vấn đề khu vực mà đã trở thành một cuộc khủng hoảng toàn cầu, thách thức sự kiên cường của hệ thống kinh tế và năng lượng thế giới.

Ngành hàng không, vốn vừa mới vực dậy sau đại dịch, nay lại phải đối mặt với một thử thách còn khốc liệt hơn. Sự phân cực giữa các hãng hàng không có nền tảng tài chính mạnh, quản trị rủi ro tốt và các hãng bay yếu kém sẽ ngày càng sâu sắc. Kịch bản về việc hàng ngàn máy bay phải "đắp chiếu" không còn là một dự báo xa vời mà đang dần trở thành hiện thực nếu giá dầu không hạ nhiệt.

Mặc dù một số nhà lãnh đạo như John Plueger từ Air Lease Corporation vẫn giữ thái độ lạc quan rằng "thế giới có thể chững lại, nhưng không dừng lại," thực tế cho thấy các vết thương từ cuộc khủng hoảng này sẽ mất rất nhiều năm để chữa lành. Sự trỗi dậy của Tân Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei với lập trường cứng rắn gợi báo hiệu một thời kỳ bất ổn kéo dài tại "rốn dầu" của hành tinh.

Trong bối cảnh đó, các quốc gia như Việt Nam cần có những kịch bản ứng phó linh hoạt, từ việc hỗ trợ các hãng hàng không nội địa đến việc đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và đẩy mạnh các loại hình du lịch ít phụ thuộc vào vận tải hàng không đường dài. Cuộc khủng hoảng 2026 không chỉ là một thách thức mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh về sự phụ thuộc quá lớn của nhân loại vào dầu mỏ và sự mong manh của trật tự thế giới hiện tại.

Nguồn trích dẫn

1. Tân Lãnh tụ tối cao Iran và tác động đến cuộc xung đột Trung Đông ..., https://anninhthudo.vn/tan-lanh-tu-toi-cao-iran-va-cuoc-xung-dot-quan-su-tai-trung-dong-post640884.antd 2. 2026 Iran conflict | Explained, United States, Israel, Map, & War ..., https://www.britannica.com/event/2026-Iran-Conflict 3. Middle East crisis: Asian airlines raise fares as war fuels oil shock fears, https://timesofindia.indiatimes.com/business/international-business/middle-east-crisis-asian-airlines-raise-fares-as-war-fuels-oil-shock-fears/articleshow/129388199.cms 4. Asian airlines raise fares and mull groundings as fuel crunch looms - The Japan Times, https://www.japantimes.co.jp/business/2026/03/10/asian-airline-fares-fuel-crunch/ 5. Asian airlines raise fares, mull groundings as fuel crunch looms - China Daily, https://www.chinadailyasia.com/article/630148 6. Ayatollah dead, son Mojtaba Khamenei named Iran's supreme leader: Where things stand on day 10 of war, https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/khamenei-dead-son-mojtaba-named-irans-supreme-leader-where-things-stand-on-day-10-of-war/articleshow/129303244.cms 7. Iran war enters day 13: Missiles fly, tankers burn, oil prices soar ..., https://timesofindia.indiatimes.com/world/middle-east/iran-war-enters-day-13-missiles-fly-tankers-burn-oil-prices-soar-whats-happening-in-middle-east/articleshow/129490828.cms 8. Iran Update Evening Special Report, March 2, 2026, https://understandingwar.org/research/middle-east/iran-update-evening-special-report-march-2-2026/ 9. 2026 Iranian supreme leader election - Wikipedia, https://en.wikipedia.org/wiki/2026_Iranian_supreme_leader_election 10. Factbox-Analysts reassess oil price estimates as Iran conflict ..., https://wkzo.com/2026/03/13/factbox-analysts-reassess-oil-price-estimates-as-iran-conflict-disrupts-markets/ 11. Factbox-Analysts reassess oil price estimates as Iran conflict disrupts markets By Reuters, https://www.investing.com/news/commodities-news/factboxanalysts-reassess-oil-price-estimates-as-iran-conflict-disrupts-markets-4559177 12. Oil Can Hit $91 a Barrel in Late 2026 on Iran Disruption | BloombergNEF, https://about.bnef.com/insights/commodities/oil-can-hit-91-a-barrel-in-late-2026-on-iran-disruption/ 13. Airline stocks sink as Iran war drives oil above $100, fares surge, https://news.az/news/airline-stocks-sink-as-iran-war-drives-oil-above-100-fares-surge 14. How will soaring oil prices caused by Iran war impact food costs? - Al Jazeera, https://www.aljazeera.com/news/2026/3/10/how-will-soaring-oil-prices-caused-by-iran-war-impact-food-prices 15. Middle East war creating 'largest supply disruption in the history of oil markets', as Brent crude hits $100 again – as it happened, https://www.theguardian.com/business/live/2026/mar/12/stagflation-fears-escalating-iranian-war-oil-price-andrew-bailey-stability-us-jobless-claims-news-updates 16. Asian airlines raise fares, mull groundings as fuel crunch looms - The Economic Times, https://m.economictimes.com/nri/latest-updates/asian-airlines-raise-fares-mull-groundings-as-fuel-crunch-looms/articleshow/129332837.cms 17. Here are the airlines raising fares amid wild oil-price swings, https://clubofmozambique.com/news/here-are-the-airlines-raising-fares-amid-wild-oil-price-swings/ 18. More airlines hike flight prices as Iran war continues to disrupt oil supply - The Guardian, https://www.theguardian.com/australia-news/2026/mar/12/flights-airlines-hike-prices-airfares-iran-war-middle-east-oil 19. Airline stocks dive as oil-price spike could trigger a tipping point for travelers | Morningstar, https://www.morningstar.com/news/marketwatch/20260309117/airline-stocks-dive-as-oil-price-spike-could-trigger-a-tipping-point-for-travelers 20. Airline Stocks Slide as Oil Spike Raises Fuel Cost Fears, https://mexicobusiness.news/aerospace/news/airline-stocks-slide-oil-spike-raises-fuel-cost-fears 21. Asian airlines raise ticket prices, consider groundings as fuel prices surge - The Vibes, https://www.thevibes.com/articles/news/120525/asian-airlines-raise-ticket-prices-consider-groundings-as-fuel-prices-surge 22. ANA to Shut Down AirJapan Budget Brand by March 2026 - The Traveler, https://www.thetraveler.org/ana-to-shut-down-airjapan-budget-brand-by-march-2026/ 23. Oil price correction gives Lufthansa shares lift-off | Morningstar, https://www.morningstar.com/news/marketwatch/2026031051/oil-price-correction-gives-lufthansa-shares-lift-off 24. Giá tour du lịch tăng cao, doanh nghiệp lữ hành lo lắng - VnEconomy, https://vneconomy.vn/doanh-nghiep-lu-hanh-lo-lang-gia-tour-se-anh-huong-boi-chien-su.htm 25. Airline shares battered, airfares surge as Iran war pushes oil above $100 - Investing.com, https://au.investing.com/news/stock-market-news/airline-shares-battered-airfares-surge-as-iran-war-pushes-oil-above-100-4304181