Ma trận Tin giả Trí tuệ Nhân tạo: Chuyên khảo về Kênh YouTube "Ký sự bí mật" và Sự sụp đổ của Hệ thống Sản xuất Nội dung Độc hại tại Việt Nam

Sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) đã mở ra một kỷ nguyên mới trong việc sáng tạo nội dung số, nhưng đồng thời cũng trang bị cho các đối tượng xấu những công cụ tinh vi để thao túng dư luận và trục lợi từ nỗi sợ hãi của cộng đồng. Vụ việc Công an tỉnh Lâm Đồng phối hợp với các đơn vị nghiệp vụ xử lý chủ kênh YouTube "Ký sự bí mật" vào đầu tháng 4 năm 2026 không chỉ là một hành động thực thi pháp luật thông thường, mà còn là một hồi chuông cảnh báo về sự biến tướng của tin giả trong kỷ nguyên số. Nghiên cứu này phân tích sâu sắc các khía cạnh từ kỹ thuật sản xuất, tâm lý học hành vi, đến khung pháp lý và các hệ quả kinh tế - xã hội phát sinh từ chiến dịch lan truyền thông tin sai sự thật quy mô lớn do N.T.K thực hiện.

Bối cảnh và Sự kiện: Sự hình thành của một "Nhà máy" Tin giả AI

Trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 12 năm 2025, không gian mạng Việt Nam ghi nhận sự bùng nổ của các video mang tính chất kinh dị, huyền bí với tần suất xuất hiện dày đặc. Qua công tác nắm tình hình và nghiệp vụ an ninh mạng, Phòng Cảnh sát hình sự phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05) Công an tỉnh Lâm Đồng đã xác định được một nguồn phát tán trọng điểm mang tên "Ký sự bí mật".

Chủ thể đứng sau kênh YouTube này là N.T.K, một phụ nữ sinh năm 1993, thường trú tại phường Hồng An, thành phố Hải Phòng. Với trình độ sử dụng công nghệ linh hoạt, đối tượng đã biến việc sản xuất tin giả thành một quy trình công nghiệp hóa nhờ sự hỗ trợ của các công cụ AI. Thay vì phải tốn kém chi phí cho diễn viên, bối cảnh hay kịch bản viết tay, K. đã sử dụng thuật toán để "xuất bản" tới 415 video chỉ trong vòng nửa năm. Đây là một con số kỷ lục, minh chứng cho khả năng nhân bản nội dung của AI khi được đặt vào tay những người có ý đồ trục lợi.

Điểm đáng chú ý trong phương thức hoạt động của K. là việc lựa chọn Đà Lạt làm bối cảnh chính cho các vụ án hư cấu. Với đặc thù địa lý nhiều sương mù, rừng thông rậm rạp và những ngôi biệt thự cổ, Đà Lạt dễ dàng trở thành phông nền cho những câu chuyện rùng rợn, đánh vào tâm lý tò mò và nỗi sợ tiềm ẩn của người dùng mạng.

Giải phẫu Nội dung: Chiến thuật "Kinh dị hóa" Địa danh và Con người

Các video trên kênh "Ký sự bí mật" không đơn thuần là những tin tức sai sự thật nhỏ lẻ, mà được xây dựng thành một hệ sinh thái các vụ án kinh thiên động địa, mang tính chất kích động mạnh. Nội dung xuyên suốt thường tập trung vào các chủ đề bạo lực, chết chóc và các vụ án không có thật, được đặt tiêu đề theo phong cách "clickbait" (câu view) cực đoan.

Vụ án "3 sinh viên bị chôn sống" – Đỉnh điểm của sự bịa đặt

Tiêu đề gây rúng động nhất và cũng là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự can thiệp của cơ quan chức năng là video: "Vụ án Đà Lạt rúng động: 3 sinh viên bị chôn sống trong 1 đêm định mệnh". Đây là một sự biến tướng tinh vi từ một tin đồn thất thiệt đã từng xuất hiện vào năm 2017. Tuy nhiên, vào năm 2025, với sự trợ giúp của AI, câu chuyện này được tái hiện với hình ảnh mô phỏng hiện trường, giọng đọc đầy kịch tính và các tình tiết hư cấu chi tiết đến mức khó tin.

Sự nguy hiểm của nội dung này nằm ở việc nó nhắm trực tiếp vào đối tượng sinh viên – một bộ phận dân cư đông đảo và nhạy cảm tại Đà Lạt. Việc gieo rắc thông tin về các vụ giết người tập thể bằng cách chôn sống không chỉ gây hoang mang cho người dân địa phương mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý của khách du lịch, làm hoen ố hình ảnh an bình của thành phố ngàn hoa.

### Danh mục các nội dung độc hại tiêu biểu

Ngoài vụ án 3 sinh viên, N.T.K còn sản xuất hàng loạt video với các kịch bản ghê rợn khác, thể hiện một tư duy làm nội dung bất chấp đạo đức và pháp luật.

Những tiêu đề này được thiết kế để vượt qua các bộ lọc kiểm soát nội dung của người dùng bằng cách khai thác các từ khóa "nóng" liên quan đến địa danh và các hành vi phạm tội nghiêm trọng. Hệ quả là hàng triệu người dùng mạng xã hội đã tiếp cận và chia sẻ những thông tin này mà không hề có sự kiểm chứng, tạo ra một làn sóng hoang mang trên diện rộng.

Cơ chế Kỹ thuật: Quyền năng của AI trong tay Kẻ gieo rắc Tin giả

Vụ việc "Ký sự bí mật" là minh chứng điển hình cho việc AI đã hạ thấp rào cản gia nhập "ngành công nghiệp tin giả" đến mức tối đa. N.T.K không cần sở hữu một đội ngũ biên tập chuyên nghiệp; thay vào đó, các công cụ trí tuệ nhân tạo đã thực hiện hầu hết các công đoạn từ tư duy kịch bản đến sản xuất hậu kỳ.

Quy trình sản xuất tự động hóa

Phân tích các kênh YouTube tương tự như "Kỳ án Việt" hay "Tuổi Già Audio" – những kênh cũng đã bị xử lý vì hành vi dùng AI bịa đặt thông tin – cho thấy một quy trình sản xuất nội dung giả mạo bao gồm 4 bước chính :

1. Sáng tạo kịch bản bằng LLMs: Sử dụng các mô hình ngôn ngữ lớn (như ChatGPT hoặc Gemini) để viết nên những câu chuyện kinh dị dựa trên các từ khóa về địa danh và tội phạm. AI có thể tạo ra các tình tiết logic giả tạo, khiến câu chuyện trở nên ly kỳ và thuyết phục đối với người nghe thiếu cảnh giác.

2. Chuyển đổi văn bản thành giọng nói (TTS): Sử dụng các nền tảng như Vbee AI hoặc các công cụ tổng hợp giọng nói tiếng Việt chất lượng cao để tạo ra giọng đọc tự nhiên, có ngữ điệu trầm bổng, phù hợp với không khí kinh dị. Điều này khiến người xem lầm tưởng đây là một chương trình podcast hoặc phóng sự có người thật dẫn dắt.

3. Tạo dựng hình ảnh minh họa bằng Diffusion Models: Các công cụ như Midjourney hoặc Sora có khả năng tạo ra các hình ảnh hiện trường vụ án, xác chết giả mạo hoặc những gương mặt tội phạm hư cấu. Những hình ảnh này thường mờ ảo, nhuốm màu tối tăm để che giấu các lỗi kỹ thuật của AI đồng thời tăng thêm phần rùng rợn.

4. Lắp ghép và Phân phối: Sử dụng các phần mềm chỉnh sửa video như CapCut để ghép nối hình ảnh, âm thanh và nhạc nền không bản quyền (từ các nguồn như Chosic), sau đó đăng tải hàng loạt lên YouTube để tối ưu hóa thuật toán đề xuất.

Sự tinh vi trong việc đánh lừa thuật toán

Việc N.T.K có thể thu hút hơn 10 triệu lượt xem cho thấy đối tượng đã nắm bắt rất tốt cách vận hành của thuật toán YouTube. Các video này thường được gắn thẻ (tag) và mô tả chứa nhiều từ khóa liên quan đến tin tức thời sự, pháp luật và địa lý Việt Nam. Khi người dùng tìm kiếm thông tin về "Đà Lạt" hoặc "vụ án mới nhất", thuật toán AI của chính nền tảng YouTube có thể vô tình đề xuất các nội dung này vì chúng có tỷ lệ giữ chân người xem (retention rate) cao do yếu tố giật gân.

Phân tích Pháp lý: Công lý trước Làn sóng Độc hại

Hành vi của N.T.K đã vi phạm nghiêm trọng các quy định về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ Internet và thông tin trên mạng tại Việt Nam. Ngày 30/3/2026, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Lâm Đồng đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với đối tượng này.

Khung pháp lý áp dụng

Cơ quan công an đã căn cứ vào Điểm a, Khoản 1, Điều 101 Nghị định số 15/2020/NĐ-CP ngày 03/02/2020 của Chính phủ để thực hiện việc xử phạt. Đây là khung pháp lý cơ bản và quyền lực nhất hiện nay để xử lý các hành vi sai lệch trên không gian mạng.

Mức phạt 7.5 triệu đồng được áp dụng cho cá nhân vi phạm (mức phạt đối với tổ chức thường gấp đôi, từ 10 đến 20 triệu đồng). Tuy nhiên, trong trường hợp của N.T.K, mặc dù số tiền phạt không lớn so với lợi nhuận có thể thu được từ 10 triệu lượt xem, nhưng việc bóc gỡ danh tính và buộc xóa bỏ kênh là một biện pháp răn đe mạnh mẽ, ngăn chặn việc đối tượng tiếp tục sử dụng thương hiệu "Ký sự bí mật" để đầu độc dư luận.

Thách thức trong thực thi pháp luật đối với AI

Vụ việc này cho thấy một thách thức mới: xác định ranh giới giữa sáng tạo nội dung giải trí và hành vi vi phạm pháp luật. N.T.K đã thừa nhận tại cơ quan công an rằng mục đích của mình là "câu view", "câu like" để hưởng lợi từ tương tác trên YouTube. Tuy nhiên, việc sử dụng các địa danh có thật và các vụ án kinh dị giả mạo đã vượt xa giới hạn của sự sáng tạo, trở thành hành vi xuyên tạc sự thật, gây ảnh hưởng xấu đến an ninh trật tự và uy tín của địa phương.

Sự phối hợp giữa Phòng Cảnh sát hình sự và Phòng An ninh mạng Công an tỉnh Lâm Đồng cho thấy một quy trình truy vết công nghệ cao hiệu quả. Dù đối tượng ở Hải Phòng, cách xa Lâm Đồng hàng ngàn cây số, nhưng các dấu vết số (digital footprints) để lại từ tài khoản YouTube và các giao dịch liên quan đã giúp lực lượng chức năng nhanh chóng xác định danh tính kẻ đứng sau.

Tác động Kinh tế - Xã hội: Những Vết nứt trên Hình ảnh Thành phố Du lịch

Đà Lạt không chỉ là một địa danh trên bản đồ, nó là một thương hiệu du lịch quốc gia. Việc N.T.K tung ra hàng trăm video kinh dị gắn liền với địa phương này đã gây ra những tổn thất vô hình nhưng vô cùng nặng nề.

Ảnh hưởng đến tâm lý cộng đồng và du lịch

Sự lan truyền của tin giả về "3 sinh viên bị chôn sống" hoặc "phát hiện ngón tay người trong bát phở" đã đánh trực tiếp vào niềm tin của người dân và du khách về sự an toàn của môi trường sống tại Đà Lạt. Khi các từ khóa về tội phạm và Đà Lạt xuất hiện dày đặc trên các công cụ tìm kiếm do các video của K. đẩy lên, nó vô tình tạo ra một ấn tượng tiêu cực cho bất kỳ ai đang có ý định đến thăm thành phố.

• Gây hoang mang dư luận: Các câu chuyện về giết người phân xác hay chôn sống tạo ra một bầu không khí sợ hãi ảo nhưng có tác động thật, đặc biệt là với những người ít tiếp xúc với các nguồn tin chính thống.

• Xúc phạm uy tín chính quyền: Việc bịa đặt ra các vụ trọng án mà công an "không xử lý" hoặc "giấu kín" (một mô típ thường thấy trong các video của K.) đã trực tiếp bôi nhọ năng lực và uy tín của lực lượng Công an tỉnh Lâm Đồng và chính quyền địa phương.

• Thiệt hại kinh tế gián tiếp: Dù khó đong đếm bằng con số cụ thể, nhưng sự suy giảm niềm tin vào an ninh trật tự và vệ sinh an toàn thực phẩm (qua các tin đồn về thịt người) có thể dẫn đến sự sụt giảm lượng khách và doanh thu du lịch trong ngắn hạn.

Bài toán lợi nhuận từ tin giả

Cần nhìn nhận rằng tin giả là một "mặt hàng" có lợi nhuận cao với chi phí thấp. Với hơn 10 triệu lượt xem, kênh "Ký sự bí mật" có thể đã thu về hàng trăm triệu đồng từ quảng cáo của YouTube. Đây là động cơ chính khiến các đối tượng bất chấp pháp luật để sản xuất nội dung độc hại. Việc chỉ bị phạt 7.5 triệu đồng có thể coi là nhẹ nhàng nếu so với doanh thu từ 415 video. Do đó, các chuyên gia an ninh mạng cho rằng cần có những biện pháp kỹ thuật mạnh hơn từ phía nền tảng như YouTube để phong tỏa nguồn tiền của các kênh này ngay khi có dấu hiệu vi phạm.

Nhận diện và Phòng chống: Lá chắn trước sự "Hallucination" của AI

Trí tuệ nhân tạo có thể tạo ra những nội dung trông như thật, nhưng chúng luôn để lại những kẽ hở. Cơ quan Công an tỉnh Lâm Đồng và các chuyên gia công nghệ đã đưa ra những hướng dẫn cụ thể để người dân có thể tự bảo vệ mình trước ma trận tin giả.

Các dấu hiệu nhận biết tin giả AI

Thông qua việc phân tích các sản phẩm của N.T.K và các kênh tương tự, có thể rút ra 5 dấu hiệu nhận biết đặc trưng của video do AI tạo dựng :

1. Hình ảnh "quá kịch tính" và phi lý: Những hình ảnh hiện trường thường có độ chi tiết rất cao nhưng lại mắc các lỗi logic như: người có quá nhiều ngón tay, các vật dụng bị méo mó, hoặc ánh sáng không tự nhiên. Các video này thường dùng màu sắc u tối để khỏa lấp các khiếm khuyết kỹ thuật.

2. Âm thanh thiếu cảm xúc: Giọng đọc AI dù mượt mà đến đâu vẫn thiếu đi những sự thay đổi cảm xúc tự nhiên, những khoảng lặng hoặc sự ngắt quãng đặc trưng của hơi thở con người. Nếu nghe kỹ, giọng nói thường có âm sắc máy móc và lặp lại các kiểu nhấn nhá.

3. Văn bản và ký tự bị nhòe: AI thường gặp khó khăn khi mô phỏng chữ viết trên các biển hiệu, sách báo hoặc giấy tờ trong video. Nếu thấy các ký tự trong video là những ký hiệu lạ hoặc bị biến dạng, đó chắc chắn là sản phẩm của trí tuệ nhân tạo.

4. Thiếu nguồn gốc xác thực: Những vụ án rúng động thường chỉ xuất hiện trên một kênh duy nhất mà không có bất kỳ báo đài chính thống nào đưa tin. Thông tin thường không có tên tuổi nạn nhân cụ thể, không có địa chỉ rõ ràng hoặc các thông tin này bị thay đổi tùy tiện.

5. Thời lượng và cấu trúc lặp lại: Các video AI thường có thời lượng ngắn (từ 10 đến 15 giây cho mỗi phân cảnh) và được ghép nối với nhau một cách rời rạc, thiếu sự chuyển cảnh mượt mà của các editor chuyên nghiệp.

Quy trình ứng phó đối với người dùng

Bộ Công an và Công an tỉnh Lâm Đồng khuyến cáo người dân thực hiện quy trình "Kiểm chứng - Cảnh giác - Phản ánh" khi gặp thông tin đáng nghi :

• Kiểm chứng: Sử dụng các công cụ tìm kiếm ngược hình ảnh (như Google Lens) để xem hình ảnh đó có phải là ảnh cũ, ảnh ở nơi khác hoặc ảnh AI hay không. Đồng thời, đối chiếu thông tin với các trang báo chính thống (.vn) hoặc trang thông tin của chính quyền địa phương.

• Cảnh giác: Tuyệt đối không chia sẻ, bình luận hoặc lan truyền những nội dung mang tính chất giật gân, rùng rợn mà chưa được xác thực. Việc chia sẻ vô tình cũng có thể khiến người dùng bị xử phạt theo Nghị định 15.

• Phản ánh: Khi phát hiện các kênh có dấu hiệu bịa đặt thông tin, cần thông báo ngay cho Trung tâm xử lý tin giả Việt Nam (tingia.gov.vn) hoặc cơ quan công an gần nhất qua các đường dây nóng.

Tương lai của Cuộc chiến Chống Tin giả AI

Vụ việc N.T.K và kênh "Ký sự bí mật" chỉ là phần nổi của tảng băng chìm trong một đại dương nội dung do AI tạo ra. Khi công nghệ Deepfake và các mô hình tạo video như Sora trở nên phổ biến hơn, khả năng tạo ra những tin giả "thật hơn cả thật" là một thách thức hiện hữu.

Sự chuyển dịch trong phương thức quản lý

Cơ quan chức năng không chỉ dừng lại ở việc xử phạt hành chính. Công an tỉnh Lâm Đồng nhấn mạnh việc sử dụng công cụ AI để lan truyền thông tin sai sự thật là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng và sẽ bị truy vết dù đối tượng ở bất cứ đâu. Trong tương lai, việc quản lý định danh người dùng trên các nền tảng xuyên biên giới (như YouTube, TikTok, Facebook) sẽ được siết chặt hơn để đảm bảo mọi hành vi trên không gian mạng đều phải chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Các nền tảng công nghệ cũng đang chịu sức ép lớn trong việc gắn nhãn nội dung AI. Google và Meta đã bắt đầu triển khai các công nghệ như SynthID để gắn "hình mờ kỹ thuật số" vào các sản phẩm của AI, giúp máy móc và con người dễ dàng nhận diện hơn. Tuy nhiên, cuộc chạy đua giữa "kẻ tạo" và "người phát hiện" sẽ còn tiếp diễn quyết liệt.

Xây dựng hệ miễn dịch số cho cộng đồng

Giải pháp bền vững nhất không nằm ở việc cấm đoán công nghệ, mà là ở việc nâng cao "hệ miễn dịch số" cho mỗi cá nhân. Việc giáo dục về an toàn thông tin, kỹ năng nhận diện tin giả cần được đưa vào chương trình học và các chiến dịch truyền thông cộng đồng một cách rộng rãi hơn. Khi người dân biết cách nghi ngờ những tiêu đề quá sốc và biết cách tìm kiếm sự thật từ những nguồn uy tín, những "nhà máy tin giả" như của N.T.K sẽ tự động mất đi thị trường và động lực hoạt động.

Kết luận

Vụ án "3 sinh viên bị chôn sống ở Đà Lạt" là một bài học đắt giá về mặt tối của trí tuệ nhân tạo khi bị lợi dụng để phục vụ lợi ích cá nhân ích kỷ. Sự can thiệp kịp thời của Công an tỉnh Lâm Đồng đã giúp dập tắt một đám cháy tin giả có nguy cơ bùng phát mạnh mẽ, bảo vệ uy tín cho địa phương và sự bình yên cho dư luận. Tuy nhiên, cuộc chiến này vẫn còn dài phía trước. Trong thế giới của các thuật toán và hình ảnh mô phỏng, sự tỉnh táo của mỗi người dùng chính là rào chắn cuối cùng và quan trọng nhất để bảo vệ sự thật và các giá trị nhân văn của xã hội thực. Mọi hành vi dùng công nghệ để chà đạp lên danh dự cá nhân, uy tín tổ chức và sự ổn định xã hội đều sẽ bị ánh sáng của pháp luật soi chiếu và xử lý nghiêm minh.

Báo cáo được thực hiện dựa trên dữ liệu từ các cơ quan chức năng và tư liệu báo chí chính thống liên quan đến vụ việc xử lý kênh YouTube "Ký sự bí mật" tháng 4/2026..

Nguồn trích dẫn

1. 3 sinh viên bị chôn sống ở Đà Lạt là tin giả - Tuổi Trẻ Online, https://tuoitre.vn/3-sinh-vien-bi-chon-song-o-da-lat-la-tin-gia-20260402133739191.htm 2. Lâm Đồng phạt đối tượng dùng AI tạo hàng trăm video sai sự thật ..., https://baolamdong.vn/lam-dong-phat-doi-tuong-dung-ai-tao-hang-tram-video-sai-su-that-dang-len-youtube-433832.html 3. Xử phạt 1 phụ nữ dùng AI sản xuất 415 video kinh dị - Báo Pháp Luật TP.HCM - Báo Mới, https://baomoi.com/xu-phat-1-phu-nu-dung-ai-san-xuat-415-video-kinh-di-c54840952.epi 4. Phạt chủ kênh 'Ký sự bí mật' đăng thông tin sai sự thật về 3 sinh viên bị chôn sống, https://tienphong.vn/phat-chu-kenh-ky-su-bi-mat-dang-thong-tin-sai-su-that-ve-3-sinh-vien-bi-chon-song-post1832468.tpo 5. Xử phạt người phụ nữ dùng AI tạo hơn 400 video bịa đặt 'câu view' trên YouTube, https://vietnamnet.vn/xu-phat-nguoi-phu-nu-dung-ai-tao-hon-400-video-bia-dat-cau-view-tren-youtube-2502725.html 6. Xử phạt người phụ nữ tạo hơn 400 video không có thật, nhiều vụ án kinh dị ở Đà Lạt thu hút hơn 10 triệu lượt xem - Danviet.vn, https://danviet.vn/xu-phat-nguoi-phu-nu-tao-hon-400-video-khong-co-that-nhieu-vu-an-kinh-di-o-da-lat-thu-hut-hon-10-trieu-luot-xem-d1415329.html 7. Xử phạt chủ kênh YouTube bịa đặt thông tin "3 sinh viên bị chôn sống" ở Đà Lạt, https://laodong.vn/phap-luat/xu-phat-chu-kenh-youtube-bia-dat-thong-tin-3-sinh-vien-bi-chon-song-o-da-lat-1678856.ldo 8. Chủ kênh Youtube "Kỳ án Việt" bị xử phạt vì dùng AI dựng video sai sự thật - Báo Công lý, https://congly.vn/chu-kenh-youtube-ky-an-viet-bi-xu-phat-vi-dung-ai-dung-video-sai-su-that-506655.html 9. Công an tỉnh Lâm Đồng giải cứu nhanh 3 sinh viên bị "bắt cóc online" tại Đà Lạt, https://bocongan.gov.vn/bai-viet/cong-an-tinh-lam-dong-giai-cuu-nhanh-3-sinh-vien-bi-bat-coc-online-tai-da-lat-1760159219 10. Nữ YouTuber bịa đặt nhiều thông tin "gây sốc" ở Đà Lạt - bacninhtv, https://bacninhtv.vn/news/195031/nu-youtuber-bia-dat-nhieu-thong-tin-gay-soc-o-da-lat 11. 5 bước làm video kể truyện ma bằng AI | Huy Nguyễn - Mr AI - YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=Uq2rjg8AoCE 12. Hướng Dẫn Làm Video 2D Kinh Dị Bằng AI Từ A-Z Cho Người Mới - YouTube, https://www.youtube.com/watch?v=6NL0hyyP6Mg 13. 7 dấu hiệu phổ biến giúp nhận biết video giả mạo do AI tạo ra - Công an tỉnh Lào Cai, https://congan.laocai.gov.vn/canh-bao-toi-pham-va-vi-pham-phap-luat/7-dau-hieu-pho-bien-giup-nhan-biet-video-gia-mao-do-ai-tao-ra-1553399 14. Cảnh giác với tin giả, luận điệu xuyên tạc về tình hình mưa lũ miền ..., https://congan.lamdong.gov.vn/canh-giac-voi-tin-gia-luan-dieu-xuyen-tac-ve-tinh-hinh-mua-lu-mien-trung-dac-biet-la-cac-thu-doan-loi-dung-ai-N2264.aspx 15. Mẹo nhận biết nội dung do AI tạo ra để tránh tin giả - Báo Lao Động, https://laodong.vn/cong-nghe/meo-nhan-biet-noi-dung-do-ai-tao-ra-de-tranh-tin-gia-1543342.ldo 16. Cách Kháng Die Kênh YouTube: Hướng Dẫn Lấy Lại Kênh Bị Xóa Thành Công 100%, https://hocvienyoutube.com/cach-khang-die-kenh-youtube-thanh-cong-100/ 17. Xử phạt 7,5 triệu đồng một trường hợp đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội, https://baovanhoa.vn/bao-chi/xu-phat-75-trieu-dong-mot-truong-hop-dang-tai-thong-tin-sai-su-that-tren-mang-xa-hoi-216276.html 18. Hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật trên mạng xã hội sẽ bị xử lý như thế nào? - UBND tỉnh Ninh Bình, https://ninhbinh.gov.vn/an-ninh-quoc-phong/hanh-vi-cung-cap-chia-se-thong-tin-gia-mao-sai-su-that-tren-mang-xa-hoi-se-bi-xu-ly-nhu-the-nao-337428 19. Nghị định 15/2020/NĐ-CP: Chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật ..., https://moj.gov.vn/qt/tintuc/Pages/van-ban-chinh-sach-moi.aspx?ItemID=3103 20. Tung tin giả mạo, sai sự thật trên mạng xã hội bị phạt đến 20 triệu đồng - Báo Chính phủ, https://baochinhphu.vn/tung-tin-gia-mao-sai-su-that-tren-mang-xa-hoi-bi-phat-den-20-trieu-dong-102267845.htm 21. Hướng dẫn cách nhận biết, phòng tránh, đối phó với tin giả - Lâm Đồng, https://lamdong.gov.vn/sites/attt/canhbaotingia/SitePages/Huong-dan-cach-nhan-biet-phong-tranh-doi-pho-voi-tin-gia.aspx 22. Hướng dẫn Kỹ năng nhận diện và cách xử lỷ khi gặp thông tin giả (fake news) - Trung tâm Khoa học công nghệ và Truyền thông Nghệ An, https://naict.tttt.nghean.gov.vn/pckns/huong-dan-ky-nang-nhan-dien-va-cach-xu-ly-khi-gap-thong-tin-gia-fake-news-573.html 23. Bộ Công an hướng dẫn kỹ năng phân biệt fake news - Tỉnh ủy Khánh Hòa, https://khanhhoa.dcs.vn/tin-bai/phap-luat/bo-cong-an-huong-dan-ky-nang-phan-biet-fake-news-7346 24. Xử phạt 7,5 triệu đồng người đăng tin sai sự thật trên mạng xã hội về bầu cử, https://laodong.vn/phap-luat/xu-phat-75-trieu-dong-nguoi-dang-tin-sai-su-that-tren-mang-xa-hoi-ve-bau-cu-1671502.ldo 25. Chia sẻ thông tin xuyên tạc, bị phạt 7,5 triệu đồng - Báo Công lý, https://congly.vn/chia-se-thong-tin-xuyen-tac-bi-phat-7-5-trieu-dong-517311.html